Leven met MS
MS en emoties
Wanneer uzelf of iemand uit uw onmiddellijke omgeving te horen krijgt dat hij of zij MS heeft, heeft dit meestal een grote emotionele impact, in de eerste plaats op die persoon zelf. Gevoelens van ongeloof, onmacht, twijfel en verslagenheid steken de kop op. Dat is niet verwonderlijk. Over MS is over het algemeen niet zo heel veel geweten, en wie er iets meer over weet, heeft geen idee van de impact ervan op het dagelijkse leven. Wat betekent dit voor mezelf, mijn gezin, mijn toekomst? Grote levensvragen waar u niet onmiddellijk het antwoord op kent.
De periode na de diagnose is er zowel voor u als voor uw naasten één van aanvaarding, van een leerproces om de ziekte een plaats te geven in uw leven en de draad opnieuw op te pakken. Hieronder geven we een overzicht van de meest voorkomende gevoelens. Dit overzicht is bedoeld om u te helpen deze emoties te herkennen voor wat ze zijn.
TIP!
Wees open en eerlijk over uw situatie. Het aanvaarden van die gevoelens, erover praten met mensen in uw omgeving is vaak de eerste stap naar de aanvaarding van en het leven met MS.
Het goede nieuws is dat iedereen na verloop van tijd weer een evenwicht vindt en weer gaat genieten van z'n leven.
Boosheid, frustratie en jaloezie
Waarom ik? Waarom MS? Deze vragen zijn even begrijpelijk als onzinnig. Begrijpelijk, want u moet voortaan verder leven met iets wat u niet verdiend hebt. Onzinnig, want er bestaat geen antwoord op de vraag waarom dit precies u overkomt.
Dit kan op een bepaald ogenblik erg frustrerend overkomen, in die mate dat u jaloers of boos wordt op uw arts, uw partner en de naaste personen uit uw omgeving, omdat zij wel gezond zijn en wel makkelijk praten hebben met hun gezonde lichaam.
Woede, boosheid en frustratie zijn begrijpelijke gevoelens, maar helpen uzelf en de mensen rondom u geen stap vooruit. Integendeel, vaak zorgt dit voor extra frustratie en tegenslagen in het verwachtingspatroon dat men creëert.
Zo bent u op de duur niet meer aan het vechten tegen de ziekte, maar tegen uzelf. Dit kost u veel energie maar levert niks op. Behalve dan nieuwe frustraties, nieuwe teleurstellingen en ... opnieuw woede. Een ander gevaar houdt in dat u de aangeboden hulp weigert, net op het ogenblik waarop u die zo goed kan gebruiken.
Betekent dit alles dat u geen plaats en ruimte mag geven aan uw gevoelens van woede en boosheid? In geen geval. Maar het is een kunst deze gevoelens onder ogen te zien en ze een plaats te geven in uw veranderende leven.
TIP!
Sommige mensen slagen erin deze woede of boosheid te vertalen in een positief engagement en een positieve energie. Ze schilderen of schrijven en vinden een creatieve uitlaatklep voor de negatieve gevoelens. Uiteindelijk gaat ook die onstuimige periode vanzelf voorbij.
Ontkenning
Sommige mensen reageren met ongeloof of zelfs met pure ontkenning op het bericht dat ze MS hebben. Het maakt deel uit van het leren leven met MS dat de menselijke geest het soms even niet verwerkt krijgt en met een kortsluiting (ongeloof) reageert. Dit is een logisch deel van het verwerkingsproces en een gezonde reactie om de nieuwe situatie een plaats te geven in z'n leven.
De ontkenning kan echter ook aanhouden en ontaarden in regelrecht verzet. Dit staat een gezond verwerkingsproces dan weer in de weg.
TIP!
Probeer te focussen op wat er wèl nog mogelijk is in plaats van op wat onmogelijk is geworden.
De meeste van uw dagelijkse activiteiten kan u trouwens nog wel even goed uitvoeren als voorheen.
Angst
Er is een verschil tussen 'bang' zijn van dingen, en 'angstig' zijn. Bang kan u zijn van spinnen, van het donker, van een afgrond, of van het verlies van uw baan of uw gezondheid. Angstig bent u zonder dat er een onmiddellijke of duidelijke aanwijsbare reden voor is.
Het gevoel controle uit te oefenen over z'n leven hangt nauw samen met gevoelens van eigenwaarde en zelfrespect. Wanneer men hierin toegevingen moet doen, heeft dit een grote impact op het gevoel van eigenwaarde.
Concessies op het werk of in het gezinsleven kunnen een impact hebben op het gevoel van eigenwaarde. Ook een plotse relapse van de ziekte kan ervoor zorgen dat u plots allerhande taken uit handen moet geven. Het gevoel dat men daarbij heeft om de controle over het eigen leven te verliezen, werkt de onzekerheid nog verder in de hand. Angst is een gevoel dat gemakkelijk de kop opsteekt bij onzekerheid.
TIP!
Het vergt moed en het is een kunst om de redenen van uw angst onder ogen te zien en te aanvaarden. Maar de fase die daarop volgt, waarin u weet waaraan u toe bent en MS een plaats in uw leven kan geven, maakt het de moeite waard.
Schuldgevoelens
U kan zich schuldig voelen omdat u met MS plots uw levensdoelen moet aanpassen en bijschaven, en omdat u tekort schiet als ouder, als partner of als werknemer. Daardoor kan u zich schuldig voelen omdat u het gevoel hebt enkel nog een last te zijn voor uw omgeving.
Vaak is het tegendeel waar. Kinderen met een chronisch zieke vader of moeder hebben vaak een hechtere band met hun ouders dan voorheen.
TIP!
Het is goed te beseffen dat u zich nieuwe doelen in uw leven kan stellen, ondanks het feit dat u een paar zaken anders zal moeten aanpakken dan voorheen.
Schaamte
Niemand vindt het prettig om in een publieke ruimte de controle te verliezen over benen, stem en blaas. De meeste mensen voelen al schaamte alleen al bij de gedachte aan zo'n situatie. Toch kan het helpen de schaamte te overwinnen en hier vrij over te praten. De mensen rondom u vinden deze situatie allicht zo onprettig als uzelf.
Er is moed nodig om uw afhankelijkheid van anderen te erkennen. Maar als u dit aanvaardt, zal u opnieuw makkelijker in het leven staan.
TIP!
Probeer u zich eens de omgekeerde situatie voor te stellen. Waarschijnlijk zou u een MS-patiënt maar al te graag verder helpen. Een gesprek over dit onderwerp zou iedereen kunnen opluchten. Maar daar is uiteraard moed voor nodig. Schaamte over het onderwerp verhindert dit.
Verdriet
Veel mensen zijn verdrietig na de diagnose en vragen zich af waarom dit nu uitgerekend hen overkomt, of wat de zin is van wat hen overkomt. Vroeger was alles immers beter. Helaas bestaat er geen antwoord op deze 'waarom'-vraag.
Ook familie, vrienden en hulpverleners hebben vaak geen passend antwoord op de vraag waarom dit nu net gebeurt, of waarom dit net u overkomt. Mensen zijn geen wijzen als het gaat om de emoties die een ziekte als MS begeleiden. Mensen kunnen u goedbedoeld troosten met zinnen als 'het zal wel overgaan' of 'uithuilen lucht lekker op'. Dit soort opmerkingen zijn zonder twijfel goedbedoeld, maar helpen u vaak niets verder.
TIP!
Waar blijft u met uw verdriet? Een toverformule bestaat er niet, maar het kan helpen u op de toekomst te richten en het verleden te laten voor wat het is. Aan uw huidige toestand kan u toch niets veranderen, maar in de toekomst is alles – of toch heel veel – nog mogelijk. Door te focussen op wat wèl nog mogelijk is, kan u opnieuw plezier beleven aan de dingen van elke dag.
terug naar boven